DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Metin BOSNAK
Metin BOSNAK
Giriş Tarihi : 26-04-2022 01:49

TÜRK LİBERALİZMİ

 

“Değişim” ve Liberal Propaganda

İnsanın “gerçekle” ilişkisine dair teoriler Eski Yunan’da belirdi. Değişime dair teorilerle beraber “gerçekliğin” mahiyeti tartışmaya açıldı. Sokrat öncesinde iki tür değişim teorisi vardı: 1) Gerçek değişmezdi; 2) Değişmeyen bir şey yoktu.

Sokrat sentezledi bu teorileri; “idealar” dünyasındaki şeylerin değişmediğini, duyularla algılanan dünyada ise, her şeyin değiştiğini ifade etti. Sokrat’ın vardığı sonuç şu oldu: “gerçek” ancak değişmedikçe gerçekti. Yani, bir şey değişiyorsa gerçek değildi; o sadece “gerçek dünyanın” taklidi idi ve gerçekliği ifade etmezdi.

Sokrat’a göre, bir şeyin istikrarlı olarak varlığı gerçekliğini tanımlıyordu. Sokrat’ın unuttuğu şey ise şuydu: mademki kendisi de değişiyordu, o halde kendisinin gerçeklik algısı da aynı derecede sadece taklitleri algıdan ibaret kalıyor ve aslında—felsefeciyi gerçeğe yakın görmesine rağmen—gerçeğin ancak üçüncü derecede taklidine ulaşıyordu. Dahası, felsefeci de “idealar” dünyasındaki “hakikat avcısı”nın ancak taklidini ifade ettiğinden, kendi gerçekliği de sorguya açıktı. Yani gerçekleri arayan insan da aradığı gerçek kadar değişim halinde olabilirdi.

Nitekim Sokrat’ın ilk dönemi, orta dönemi ve son dönemine bakılınca istikrarlı bir gelişmeden çok devamlı değişimlerin olduğunu görmek mümkündür. Sokrat’ın belki farkına varmadığı bir şey şu oldu: kendinden önceki filozoflar değişimi çevrede, evrende aradılar. Merkez insandı; gözlem ve düşünceyle onu anlamaya çabalıyorlardı. Bu arada unuttukları insanların değişim içindeki değişimleri idi. Yani nesneler kadar öznelerin değişimleri de söz konusuydu. İkisi de değişen unsurlar arasında gerçeği bulmak gerekiyordu.

Sokrat “ben neredeyim?” sorusundan “ben neyim?” sorusuna geçti; o insana, etrafındaki geçici ve yansıma şeylerden yola çıkarak, “idealar” dünyasındaki mutlak gerçekliği buldurma çabasındaydı. Ama bunu yaparken hem evrenin hem de kendinin gerçekliğini ancak “idealardan” yansıma olarak görünce, aslında metafizik gibi görünen ama--fiziksel gerçekliği inkâr etmese bile-- onu istiskal eden bir felsefi sisteme imza attı.

Edebiyatın kendi içindeki kurgusal gerçekliğe aynı nedenle karşı çıkıyor, eleştiriyor ve edebiyatçıları ideal devletinden uzak tutmak istiyordu. Eğer kalacaklarsa da ancak devletin hizmetinde ve ona uygun davranmaları gerekti. Çünkü Sokrat’ın algısında “devlet” “idealar” dünyasındaki “Tanrısal nizamın” dünyevi bir gölgesiydi. En iyi taklidi “Atlantis” idi ve dokuz bin yıl önce batmıştı. Atina zaten ideal bir devlet değildi; Sparta’dan alması gereken çok dersler vardı.

Hikmeti arayan insanı, gökyüzünden yeryüzüne çeken Aristo, “hocasını sevdiğini, ama hakikati daha çok sevdiğini” ifade ediyordu. Öyle olunca da “devlet” dâhil her şeyi dünyanın işleyişindeki işlevselliklerine göre şekillenen organlar olarak görüyordu. “İdea”dan başlayarak değersizleşen dünya ve politik sistem yerine evirilen bir yapının işlevselselliğiyle ilgileniyordu. Aristo Biyoloji çalıştığı için, dokunulan-hissedilen gerçeklikler üzerinden “organik” tahliller yapıyordu. Sokrat’ın aksine, Aristo olması gerekeni telkin yerine, olanları tarif ederek tahliller yaptı.  Sokrat dünyanın reçeteleriyle, Aristo kullanım kılavuzuyla ilgileniyordu. Bu nedenle “ahlak, devlet, edebiyat” vb. konulara dair, olandan yola çıkıyor ve tanımlaya çalışıyordu.

Sokrat-Eflatun ikilisinde esas olan fiziki dünya dâhil görülen her şeyi nesne olarak algılamalarıydı. Her ne kadar “özne” olarak insan gözlemler yapabiliyorsa da, aslında zaten kendi de sadece nesne olduğu için nesnenin “idealar” dünyasındaki gerçekliğinden uzaktı. Böyle olunca, nesnenin nesneyi algılama çabasına dönüşen bir süreç her zaman devrede oluyordu.

Aristo’nun yaptığı ise, evrenin kendisini nesne olarak gören bir “özne” algısıyla olaylara yaklaşmak oldu. Bu nedenle, Sokrat’ın diyaloglarında devamlı değişkenlik arz eden “soru-cevap” diyalogları, Aristo’da doğrudan “ben bu konuda şöyle düşünüyorum!” tarzında bir hükme bağlamak tarzına dönüştü. Nesnel yaklaşımı diyaloglarda aşikâr olan Sokrat’ın aksine Aristo, sübjektif bir yaklaşımı temsil ediyordu.

Aristo, Sokrat-Eflatun’a antitezler geliştirirken aslında gerçeğin eksik kalan alanını doldurarak onlara da gerçeğe dair bir başka bakış açısı geliştiriyordu. Böylece madalyonun diğer yüzü oluyordu Aristo. Doğal olarak, onlara verdiği cevaplarda Aristo, Yunan düşünce sistemini “idealar”dan fiziki dünyaya yönlendirerek yaptı. Rafael’in meşhur resmindeki parmağıyla göğü işaret eden Eflatun ve yeri işaret eden Aristo’nun anlamı budur. Madalyonun iki yüzünü de Rafael veciz olarak resmetmişti.

Bazen istikrarsız olmasına rağmen Sokrat, her zaman “hakikat aşığı” bir insan oldu. Hiçbir zaman devlet ve hükümete sığınarak gerçek arayışında olmadı: gerçekleri devlet veya hükümete uyarlayarak anlamadı. Fikir namusunu elden bırakmayan Sokrat, aslında Hıristiyanlık için Hz. İsa, Müslümanlar için Hallaç kadar değerli bir konumda ve onlar kadar mazlum bir sonla karşılaştı. Önce sorgulamalar geldi, sonra mahkûmiyeti ve sonra ölümü. Hapislikten kurtulması mümkünken, kaçmadı. Kaçarsa zalimleri haklı çıkarma endişesi ve düşüncelerinin değerini düşürme kaygısı taşıyordu.

Sokrat’ın ölümünü hazırlayan suçlamalar arasında onun bir sofist olduğuydu ve öğretilerini parayla sattığı ve gençleri yoldan çıkarttığı ve kutsallara karşı kışkırttığı iddiası yatıyordu. Buna delil olarak da şair Meletus Sokrat’ı şarlatan olarak temsil eden bir tiyatro oyununu kullandı. Aristophanes’in Bulutlar adlı oyununda Sokrat şarlatan bir sofist olarak gösteriliyordu. Dahası, oyunu bizzat Sokrat’ın kendisi de tiyatro izlemiş ve sadece gülmüştü. Aleyhinde delil olarak kullanılan Sokrat tasviri aslında Sokrat’ın parodisiydi; gerçek Sokrat ise parodisini izliyordu. Ama savcı ciddiydi; önce Sokrat’ı “Atina’nın huzurunu” bozmakla suçladı, sonra mahkûm ettirip hapse attırdı. 

Hakikat arayışlarında tek düsturu çıkar gözetmeden sorgulamalar yapmasıydı. Ancak onu yaşarken Sofist olmakla suçlayanlar oldu. Sofistler Eski Yunan’da hiçbir şeyin istikrarı olmadığını ifade ederek, her şeyi “gerçek” görebilen ve gösterebilen meddahla belagat ustası arasında gezinen mantıkçı insanlardı.

Sofistler Yunan felsefesinde pek çok açıdan bir eksen kayma dönemini ifade ederler. Sofistlerin mantığında Eflatun ve Aristo’nun aradığı gerçek yoktu. Hatta aslında “gerçek” yoktu. Mantıkla ve lafazanlıkla ikna ettiğiniz her şey gerçek olabilirdi. Gerçek kavramını, daha önceleri tartışılan “etik” bağlantısından ayırmışlardı.

Dahası aslında “sofist” kelimesinin anlamını bile zamanla onlar yozlaştırdılar. Yunanca “sophistes” kelimesinden gelen "sofist" terimi sonraki yüzyıllarda asıl anlamından uzaklaşmıştır. Felsefe tarihi bakımından önemli bir değişim dönemini anlatır. Kelime anlamıyla "bilen, bilgili kimse" demekti. Belli bir alanda temayüz etmiş, uzman ya da "üstadı" olmuş kimseye “sofist” denirdi.

Daralan ve sofistlerle yozlaşan anlamda sofist, “cerbeze-safsata uzmanı” “laf cambazı” anlamında değişim yaşadı. Atina’da siyasi rejim olarak demokrasi, dolayısıyla halkın siyasi iktidar üzerinde ilgi ve etkisi giderek yoğunlaşacak ve güçlenmişti. Halkın eğitim, öğretim, sanat konularında düşünce ve isteği artmıştı.

Ancak sıkıntılar da vardı. Toplumsal ve siyasal alanda yükselmek isteyen kimse, belli soylu bir aileden gelmiş olmaya, kişisel kahramanlık göstermeğe ihtiyaç duymuyordu. Buna karşılık teorik bilgi ve söz söylemek sanatına ihtiyacı vardı. Senatoda, halk meclislerinde, mahkemelerde basan elde etmek için "söz" birinci derecede önem kazanmıştı. İşte sofistler bu isteğe cevap vermeğe, bu alanda istekli olanları tatmin etmeğe çalışmışlar ve bunda da be başarılı oldular.

Sofistlerden önceki inceleme alanları bilgi teorisi, etik, ruhiyat vb. idi. Oysa sofistler bu durumu bütünüyle değiştirdiler. Dil, mantık cambazlığı, bilgi teorisi, ahlâk alanında ileri sürülen görüşler ile uğraşmak daha yararlı ve kârlıydı. Üstelik sofistler ilk olarak küllî hakikat var olup olmadığı sorusunu kuramsal alandan pratik ahlâk alanına kadar genişlettiler.

Sofistler Atina şehir devletinin siyasi ve toplumsal, maddî ve manevi hayatının, özetle toplumun kurumları, ahlâk, din, tarih, gelenek, yasa konulandaki düşünüş ve uygulanış tarzları üzerinde şüphe uyandırmakta mahirdiler. Çünkü sofistler gerek bilim, gerek irade konulan dolayısıyla felsefeye sübjektiviteyi getiriyorlardı. Bunun asıl kaynağı, çıkış noktası ise, ferdi olanın tanınmasında ortaya çıkıyordu. BU sübjektiflik hakkaniyetli bir bireysel duruş değildi. Bireysel çıkarları toplum çıkarlarının üzerinde tutan, ama kim nasıl isterse halkı ona ikna etmeye tasarımlanmışlardı.

Örneğin, Protagoras'a göre, her eşyanın, algının bağlı olduğu şartlara bağlı bir hakikati vardır ve genel olarak geçerli bir hakikat yoktur. Sözgelimi, belli sıcaklıktaki su hasta olan kimseye farklı, sağlıklı olana farklı gelir. Heraklit gibi Protagoras da sürekli değişimi, oluşu kabul ediyorsa da ulaştıkları sonuç aynı değildir. Böylece rölativizme ulaşan Protagoras, duyumlardan gelen algıyı tek bilgi kaynağı olarak kabul eder.

Protagoras olsun, öteki sofistler olsun, insanların teorik alanda düşünmelerini yararsız görürler ve hayatın pratik yönüne ağırlık verirler. Dolayısıyla doğal, toplumsal, özellikle siyasî durum ve şartların öğrenilmesi, bunlara egemen olunması önemlidir. Protagoras insanların ve toplumun inandığı “tanrıların” var olup olmadıklarının bilinemeyeceğini de ileri sürer. Çünkü bu konuda kesin bilgiye ulaşmada insan hayatının kısalığı, bizzat konunun kapalılığı birer engeldir.

Gorgias ise bu anlayışı daha ileri götürerek görüşlerini üç noktada yoğunlaştırdı: 1) Hiçbir şey mevcut değildir;  2) Eğer mevcut olsaydı, biz onu bilemezdik; 3) Bilseydik bile, başkalarına bildiremezdik.

Böylece, Protagoras’ta şüphecilik tahkik amacı ötesinde, her şeyin inkârı noktasına ulaşır. Yani Protagoras'ın her görüşün doğruluğunu öne sürmesine karşılık, Gorgias her görüşün yanlış olduğu sonucuna ulaşarak felsefe tarihinde "bilimsel nihilist" nitelemesine hak kazanacaktır.

Hippias ise, yasanın insana musallat bir zorba olduğunu, zorla ile insana doğaya aykırı birçok şeyleri yerleştirmeye yönelttiğini ileri sürer. Toplumsal düzeni oluşturan değer normları, meselâ ahlâk, hukuk ve örf böyledir. Hippias bu nedenle anarşizmin öncülerinden sayar. Ne var ki, başka sofistlere bakıldığında Hippias ılımlı kalır.

Sofistlerin "doğa hakkı" şeklinde ifade edilen teorilerine göre, "doğa" neyi belirlemiş ve gerekli kılmışsa o "hak"tır. Bu nedenle insanlık tarihinin başlangıcından beri in­sanların koyduğu hukuk ve kanunlar sınırlı bir değere sahiptirler. Çünkü konulan bu kanunlar, kanun koyucunun çıkarını koru­mak için düzenlenmişler, ortaya konulmuşlardır. Bu kanunlara boyun eğmek deliliktir, hatta aptallıktır. Çünkü her şahıs kendi eği­limlerine göre davranır.

Netice olarak, sofistler "doğada olan" "insanın koyduğu" arasındaki karşıtlığı savunurlar. Rousseau’da yüzyıllar sonra bu fikirler tekrar belirecektir. Bu nedenle, insanların koyduklarına değil, doğada olana uygun davranmak gerekir.

Nitekim sofist Antiphon doğal hukuk ile pozitif hukuk, yani insanın koyduğu hukuk ayrımını yapar. Pozitif hukuk insanların eğilimlerine, kanaatlerine dayandığından güçsüzdür. Ayrıca insanla­rın doğada eşit olduklarını da savunur. Toplumdaki ayrıcalıklar, soyluluk unvanları, sınıf ayrılıkları, doğadan değil, insanın koymalarından dolayıdır.

Thrasymakhos ise adaletin, güçlü olanın arzusu ve irade­sinden başka bir şey olmadığını söyler. Onun için "adalet güçlüye yarayan, güçsüze zararlı olan şeydir". Kallikles bunun tam tersini savunarak, adalet, güçsüzlerin, za­yıfların kendilerini korumak için güçlülere karşı kurdukları bir tuzaktır der. Çünkü do­ğa güçlüye hâkim olma hakkını vermiştir, güçlü olan da bu hakkını dilediğince kullan­dığında mutlu olabilir, dolayısıyla adaleti sağlar. Böylece sofistler, "doğal olan" "toplumsal olan" yani doğal hukukun pozitif hukuktan üstün olduğunu savunmuşlardır.

Doğal olan ile konulmuş olan karşıtlığını Kritias, din alanında da düşünür. Kritias “tanrıların,” zeki devlet adamlarının insan ve toplumun itaati altına almak için, tanrıları koyduklarını ve bunun da gerçekte bir kuruntu olduğunu söyler.

Kısacası sofistlerin İnsan, toplum, dev­let, doğru ve küllî düşünce ve bilgi, ahlâk, hukuk, din, Tanrı vb. konularında İleri süre­rek geliştirdikleri rölativizm, sübjektivizm ve şüpheciliklerle yıkıcı bir rol oynamışlar­dır.

Günümüz Türkiye’sinde liberal görünümlü sofistlerin ekserisi de bu tür tarih, mantık, siyaset cambazlıklarını liberallik diye pazarladılar. Renksizliğin, omurgasızlığın, kindar suflörlüğünün, bazen siyaset destekli diklenmelerin, çıkar kavgalarında lafazanlık ve hacıyatmazlığın adı liberallik oldu.  Ne Derrida gibi, ne Lacan gibi frekanslarını her şeyi “merkezden bağımsız” olarak algılamak için zihin yordular; ne de devir farkı gözetmeden olanlara doğru soruları sordular.

En iyisinden becerdikleri “ezber bozmak” çabası oldu liberallerin. Bozulan her ezber yerine aynı güçte yeni ezberleri ikamet ettiler. Aslına yaptıkları ezberlerin yer değişimi oldu. “Hitabe”yle uğraşırken amaçladıkları ezberlerindeki kitabeleri zihinlere nakşetmek oldu. “Put” kırmak sadece kendi putlarını ikame etmek için oldu. Burke’nin tartışmadığı kadar “devleti,” Burke İrlandalıydı, ama liberaller kadar İngiliz’in İngilizliğini tartışmadı.

Liberaller Burke kadar Fransız “devrim” geleneğine karşı oldular (Burke Fransa’ya savaş açma taraftarları arasındaydı!); Amerikan Devrimini desteklediler. Ancak Amerika’da olan zaten “devrim” değildi! İngiliz’in Amerika kıtasındaki uzantısıydı. Yani Burke oldukça muhafazakârdı; toplum değerlerini tanırdı. Ama “Türkiyeli” liberal kendi tarihinden habersiz olup, sadece Avrupa ve ABD’de olanlardan yola çıkarak Türkiye’den numunelerle liberal teorileri doğrulama çalıştılar.

Burke Katolik’ti de, ama kapitalizmin Katoliklikle uyuşturma çabalarına girmedi. Ülke kendi ülkesi açısından muhafazakâr, başka ülkelere karşı liberal oldu. “Ticaretin kanunları doğa kanunları, yani Tanrı kanunlarıdır” derken İngiliz’in diğer ülkelerden olacak çıkarlarını düşünüyordu. İngiliz’in Hindistan’la afyon ticaretini kınadı, ama tersine bir tavır da almadı. İngiltere onun gözünde baba tavırlı bir müstemlekeciydi. Tröst gibi çalışmalıydı. (Marks Burke eleştirinde bu konuyu ele alır ve Burke’nin “doğa kanunları ilahi kanunlardır" tanımlamasına, “bunda şaşacak ne var? Burke kendini en iyi pazarda sattı,” diyecek ve onun “dalkavuk" olmakla suçlayacaktır.)

Yani, İngiliz müstemlekeciğini aslında meşrulaştırma teorisini üreten Burke oldu. Ona göre, zamanla müstemleke insanları “doğuştan hak olan” özgürlüklerini kazanacaklardı. Bunun cevabını aslında edebiyatçı Jonathan Swift Güliver’in Seyahatlari’nde vermiş ve “Mütevazı Bir Öneri”de de İngiliz sömürüsüne çözüm de bulmuştu: “İrlandalı çocuklar iyice semirtilip şişmanlatılmalıydı. Nasılsa İngilizler onlar büyüyünce yiyeceklerdi.” Belki şişmanlar çoğalırsa İngilizleri doyurur ve bu şekilde kalanlar kurtulurdu.  Joseph Conrad’ın Karanlığın Yüreği adlı eseri de aslında aynı konuyu işlemektedir.

Liberallerin belki okumaları ya da belki yeniden okumaları gereken bir eser de var: Burke’nin yazdığı Mevcut Huzursuzlukların Nedenleri Üzerine Düşünceler. Orada Burke “kötü insanlar birleştiklerinde, iyi olanların işbirliği yapmaları gerektiğini” düşünüyordu. Aksi halde iyi insanların “birer birer iğrenç bir mücadelede merhamet edilmeyen bir kurban olacaklar”ından dem vurmuştu.

Türkiye’de “Liberaller ne yaptı?” derseniz… Önce “kızma, birader” oynadılar. Sonra “sızma biraderi” desteklediler. Tozma biradere terfi ettiler. Sonra da “çizme, birader!”i oynuyorlar.

 

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Metin BOSNAK

Metin BOSNAK

DİĞER YAZILARI MUHSİN BAŞKAN Mum Titrer Hanemizde Ülkücülük CHP'yi Ne Zaman Sevdim İSLAMCILIKLA MÜSLÜMANI, TÜRKÇÜLÜKLE TÜRKÜ YABANCILAMAK SOSYAL MEDYANIN SOS'LARI PARALEL YAPI Bosna'daki Türk Üniversitesi: IUS DER SPİEGEL "BOYUN EĞME" DİYOR DEVRİM Mİ DEDİNİZ? BİRLİK VE BERABERLİK NEDİR? DİL TARİH VE İDEOLOJİ AYNAYI ARAMAK... MAKULLER AKİLLERE KARŞI VEDA HUTBESİNİ OKURKEN HİNLİK VE HAİNLİK ÖTESİNDE TARİHE BAKMAK ALPEREN OLMAK BİR HİLAL BİR İHTİLALDİR DELİLİĞE ÖVGÜ AŞK'A DAİR YAKLAŞIMLAR BİLİM, İDEOLOJİ VE DARVİNİZME DAİR YALAN DÜNYADA GERÇEK TARİH OLUR MU? DELİ DUMRUL'UN KÖPRÜSÜ ORTAYA KARIŞIK HALLERİMİZ EFKAR VE HERZELER YUSUF, ŞEHİR VE TABUYA DAİR EĞİTİME NEDEN HAYIR? EFKAR VE HERZELER "ADAMLARIN" PLANI HER ZAMAN TUTAR MI? İNGİLİZ'CE KONUŞMAK... BEN ÖLÜNCE KİM KALIR? BİLMENİN MALİYETİ NEDİR? BU ÜLKEYİ ANLAMAK... NİYET TAVŞANLARI VE TARİH ŞERİF MARDİN VE CUMHURİYETİN GETTOLARI FERMAN VE FETVA BAYRAMLARDAN BAYRAM BEĞENMEK AŞKIN BAR/KODU MEVSİM SONU İNDİRİMLİ LİBERALCİLİK YOL DA İÇİMİZDE SEYYAH DA! OSMANLI NE ZAMAN ÖLDÜ? SÜRGÜN KAYIP MEDENİYETİ ARARKEN... KÜRDİSTANA DAHA NASIL YARDIMCI OLABİLİRİZ? İKİNCİ YEŞİL KUŞAK PROJESİ MHP NEREYE GİDİYOR? NASIL BİR GENÇLİK? KİM KORKAR EBU ZER'DEN? MEHDİ NE ZAMAN GELECEK? "GÜZEL VE YALNIZ ÜLKE"YE Milliyetçilik ve Kürtler İLETİŞİM VE PROPAGANDA BATILILAŞMAK TWITTER'DA KENDİMİZİ OKUMAK "DANIMARKA ÜLKESİNDE KOKUŞAN ŞEYLER" BİSİKLETİN İSLAMİ OLANI FİRAVUN VE HİÇ'LİK KAMUSAL ALAN DÖNÜŞTÜ MÜ? KADIN, ŞEYTAN VE ÖLÜM ÇEVRİM İÇİ AHLAK ÖLÜM VE YAŞAMA KORKUSU KISKANÇLIĞIN KISKAÇLARI 11 Eylül ve ABD YA 12 EYLÜL SONRASI? Korku ve alkışlar arasında Ortadoğu AYDIN, MÜNEVVER VE ENTELEKTÜEL ORTADOĞU'DA OLANLARI ANLAMAK KAVGA NEREDE? KAVGA NEREDE? ORTADOĞU'NUN YENİDEN TASARIMI SUSMAK, PUSMAK VE BİRLİK DİL VE TARİH KAVGAMIZ HOLİGARŞİ Said Nursi ve Cemaat algısı Size “İslamî alt-çevre” diyebilir miyim, “abi”? MUHAFAZAKÂRLIK NEDİR? AŞK MI MAŞUK OLAN? DİN'ERCİLİK SİVİL İTAATSİZLİK NEDİR? NEDEN KÜRT ÇALIŞMALARI ENSTİTÜSÜ? DEĞİŞİM İDEOLOJİSİ VE LİBERAL PROPAGANDA 12 EYLÜL SONRASI UZLAŞMA LİBERAL STATÜKOCULUK UYKUYU ÖLDÜRMEK "EKSİK ETEK" BABİL, DİL VE PROPAGANDA DENKTAŞ'IN ÖLÜMÜ AİKİDO VE "KÜRDİSTAN" DEĞİŞİM TÜRKÇE VE İDEOLOJİ "KASIMPAŞALI" BAŞBAKAN "İBRAHİMİ DİNLER" BİLİMLE DİNİ UYUŞTURMAK KOLTUĞA OTURAN VE KOLTUĞUN OTURDUĞU İNSAN TEMCİT PİLAVI VE YENİ OSMANLI RODRİGEZ NEDEN LİBERAL OLAMAZ? BEN'SİZLİĞE ŞİİR TOPKAPI'DAN DOLMABAHÇE'YE DÜŞERKEN ERBAKAN'I ÖZLERKEN MÜSLÜMAN VE İSLAMCI İSLAM VE FEMİNİZM KAÇIRILAN GÜNDEM BIDEN NOTLARI DEMOKRASİDE KİM KİM ÖPÜYOR ARAF'TA TARİHLERDEN TARİH BEĞENMEK İKİNCİ YEŞİL KUŞAK PROJESİ ARAFTAKİNİ ÖZLEMEK Hayatta Sürgün Olmak AKADEMİSYENLİK KÜRESEL KARADUL TEFRİKALARI GÜNCELLENEN MESİHİ BEKLERKEN TÜRKİYE KOLTUK, TURNUSOL VE KİMLİK BOSNA'DA BİR TÜRK ÜNİVERSİTESİ KOVBOY MEHTERANLA JAZZ ÇALARKEN Amerika ve Anti-Amerikan Kimlikler AMERİKAN KİMLİĞİ VE ŞEYTANLARI DÖNÜLMEZ AKŞAMIN UFKUNDAYIZ KUTLU VEDA DEĞİŞİMİN TÜRKÇESİ VE UYANIŞ TANRI, İNSAN VE TAKVİM ÖDLEK ÖCÜNÜ ALDI MI? Millet Olabildik mi? Zaman, medeniyet ve din Zaman, medeniyet ve din Mehdi’yi beklerken ORTADOĞU VE YENİ İNSAN Kediler, Fareler ve Vatan Kürşat olma vaktidir Gülün Adı, Kadın ve Takva İslamo-Amerikancılık EBCET, CİFR VE TARİH SÜBJEKTİF OLMANIN FAZİLETİ DİPLOMASİMİZ NEREYE? İSTİKLAL MARŞI YENİDEN YAZILABİLİR Mİ? KOKUŞAN BİR ŞEYLER VAR! KÜRESEL KARADULUN AĞLARINDA "Yeni Osmanlı"nın Yeni Haçlılara Yardım Tezkeresi KATLİAMERİKA MAHALLE, BASKILAŞIM VE FİKİR NAMUSU YARASANIN ÇIĞLIĞI VE DİPLOMASİ Ay lav yu, Cani! AŞKIN HALLERİ DOKUZ HECELİLER FİRAVUN... Kadın'ım... 28 Şubat ve Erbakan KADDAFİ'DEN KESESİ Ve Yine Karşınızda Renan, Sykes ve Picot Democoupracy mübarek olsun! FULL'er Yapalım mı, Abi? Ortadoğu'da Sezaryen Mısır'da Karaoke Devrimi Mısır'ı Okurken Obama ve ikinci yeşil kuşak projesi (I) Bir Ortadoğu Masalı Mutlu Oligarşiden Kutlu Oligarşiye Ey zahit, şaraba eyle ihtiram! Bilinç ve Sürgün İbrahim, devir içimdeki putları! İdeolojik dil ve Teolojik Tarih Pardon, Size Demokrasi Diyebilir miyim? Paralel Evren, Küresel İslamcılık Erkekler ne zaman "adam" olur? "Millî" Küreselleşme? AK'Kışşş Kimliklerin Kurdu “Hiç” i öğrenmek GELENEK VE MANKURT Küresel tapınak, yerel rahipler ve Hipnoz Çift-düşün, yeni-konuş! Batı'yı ararken... Aforoz’malar… Halife Ömer Hayek’i ne zaman okumuştu? AĞLAMAKTAN ÇAĞLAMAYA DOĞRU KÜRT'AJ Shalom, Kürdistan! İstiklal marşını yeniden yazmak İslam, Millet, Hilafet ve Siyaset Amerika düşmansız olabilir mi? Mustafa Reşit Paşa'ya Mektup Keşif... Babil’in dil’beri Medeniyetlerin neyi çatışıyordu? Tarihi hangi hikâyeci yazar? Zihin Kontrolü ve Kült YUMURTANIN AK'I, SARISI Ebu Zer’in günlüğü Her şey zıddı ile mi kaim? Melamilik “marka” mıdır? Melâmilik Bir ayrılık, bir yalnızlık, bir ölüm AŞKA DAİR NE VARSA Medya medyumluğu ve wikisızmalar Türkiye, İran ve Dünya Barışı Muhafazakârlık “marka”sı? Füze ümütz! “Van münütz!” Çin'in hafızası ve küresel sistem Kutlu veda Öznellik Öz’neliktir! Hz. İnsan, Hz. Peygamber ve emanet Said Nursi ve tesettür İmam, Örtünme ve Nur Suresi Din duble “yol” mu demekti? Gelenek, mankurt ve reform Aylardan şubat günlerden cuma Alaturkalıktan Kolaturkalığa gelenek Gelenek mürtedi ve kimlik Namus, Kanun ve Fazilete Dair İman "terakkiye" destek midir? Yılmayacağız... ÜÇ TARZ-I MAHALLE VE HAL Hoş geldin, Şeytan! OSMANLI VE NEO-OSMANLI DAYILAR VE DAYILANMALAR Türkiye’de muhafazakârlık ve Dr. Faustus Tesettür neyi örtüyor? Milat oluşturmak Yahudilik bir din mi yoksa ırk mıdır? Tarih satrancını asıl kim oynuyor? Mahalle ve getto Tanrı, totem ve muta nikahı Orta Doğu’mların ebesi ŞOFÖR MAHALLİ BASKISI KÜRESEL İSLAMCILIK RENAN'I VE KENDİMİZİ AŞMAK Medine Vesikası Türk solculuğu ve İslamcılığı Batı’k düşüncelerin Doğu’şu BATI'NIN DEĞERLERİ EVRENSEL MİDİR? NEO-MUHAFAZAKÂRLIK VE YİN-YANG Karadul KEDİLER VE FARELER “Erkekliğin” yasası, “kadınlığın” tasası ON ADIMDA LİBERAL OLMA TÜYOLARI Neden Federasyon? Kaburga kemiklerimdeki sızı? Ortadoğu ve Darbeler "Küreselleşme "millet"e neden karşıdır? TURNUSOL Ya 12 Eylül sonrası? (II) Ya 12 Eylül sonrası? 12 Eylül darbesine nasıl gelmiştik? (II) 12 Eylül darbesine nasıl gelmiştik? (I) Kim ne der? Ne zaman ki…
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Fenerbahçe1329
  • 2Galatasaray1327
  • 3Adana Demirspor1324
  • 4Konyaspor1424
  • 5Başakşehir FK1324
  • 6Kayserispor1423
  • 7Trabzonspor1323
  • 8Beşiktaş1322
  • 9Alanyaspor1417
  • 10Gaziantep FK1316
  • 11Antalyaspor1216
  • 12Giresunspor1315
  • 13Kasımpaşa1315
  • 14Hatayspor1314
  • 15Fatih Karagümrük1313
  • 16MKE Ankaragücü1313
  • 17Sivasspor1411
  • 18İstanbulspor138
  • 19Ümraniyespor137
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA