Memur maaşı ödemelerindeki eksikliklerin yargıya taşındığı davada, mahkemelerin süre aşımı gerekçesiyle verdiği kararlar hak ihlali sayıldı.
Anayasa Mahkemesi (AYM), kapatılan belediyede görev yapan memurların eksik ödenen maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek amacıyla başlattıkları ilamsız icra takiplerinin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile düşürülmesinin ardından idari yargıda açtıkları davaların "süre aşımı" gerekçesiyle reddedilmesini Anayasa'ya aykırı buldu. Yüksek Mahkeme, verilen kararlarla memurların Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan "mahkemeye erişim hakkı"nın ihlal edildiğine hükmetti.
EKSİK ÖDENEN MAAŞLAR İÇİN İCRA TAKİBİ BAŞLATILDI
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre süreç, tüzel kişiliği kaldırılan Ankara'nın Haymana ilçesine bağlı Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yapan bazı memurların ödenmeyen maaş ve faiz alacakları için 2014 yılında başlattığı ilamsız icra takipleriyle başladı.
İcra takipleri devam ettiği sırada belediyenin tüzel kişiliği kaldırıldı; tüm taşınır, taşınmaz, alacak ve borçları Haymana Belediye Başkanlığına devredildi. Devir işleminin ardından Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu sıfatıyla kaydaderek borçların ödenmesi gerektiğini bildirdi.
KHK İLE İCRA TAKİPLERİ DÜŞÜRÜLDÜ
Ancak belediyenin itirazı üzerine icra müdürlüğü, memurların başlattığı yargı sürecinden sonra yürürlüğe giren 694 sayılı KHK gereğince icra takiplerinin düşmesine karar verdi. İcra takibinin düşmesi üzerine mağdur memurlar, alacaklarını tahsil edebilmek amacıyla idare mahkemesinde dava açtı. İdare mahkemeleri ise başvurucuların icra takibi başlattıkları tarihleri idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Yapılan değerlendirmede, bu tarihe göre süresinde talep edilen alacakların ödenmesine; süresinde olmadığı savunulan alacaklar için açılan davaların ise "süre aşımına uğradığı" gerekçesiyle reddine karar verildi. Kararların kesinleşmesi üzerine memurlar hak ihlali iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.
KARARIN GEREKÇESİ
Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, idare mahkemelerinin katı ve öngörülemez tutumunun hak ihlaline yol açtığını belirterek şu değerlendirmede bulundu: "Kararda, mahkemenin süreye ilişkin yorumunda, KHK düzenlemeleri öncesinde idari yargının konusuna giren alacaklar için de ilamsız icra takibi yoluna gidilebildiği, somut olayda borca itiraz edilmemesi üzerine takiplerin kesinleşerek haciz aşamasına kadar ilerlendiği hususlarının dikkate alınmadığı anlaşılmıştır. İdare mahkemelerinin dava açma süresinin başladığı tarihi belirlemesine ilişkin öngörülebilir olmayan yorumunun mahkemeye erişim hakkına yönelik katı bir yorum teşkil ettiği, bunun başvurucular üzerinde ağır bir külfete sebebiyet verdiği belirtilmiştir. Sonuç olarak başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu kanaatine varılmıştır."
