Cumhuriyet Üniversitesi Haberleri
Giriş Tarihi : 13-08-2012 19:16

“FARUK KOCACIK, KOCACIK TÜRKLERİNDENDİR”

Gazetemiz Yazarlarından Araştırmacı - Yazar Mehmet Ali Öz Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü görevine yeni başlayan Prof.Dr.Faruk Kocacık’ın, Kocacık Türklerinden olduğunu öne sürdü.

“FARUK KOCACIK, KOCACIK TÜRKLERİNDENDİR”

Öz gazetemize yaptığı açıklamada, Atatürk’ünde mensup olduğu Kızıl Oğuzlar ve Kocacık Türkmenlerinin en yoğun olarak yaşadığı yerlerden birisinin Sivas ve Yozgat yöresi olduğunu söyledi.

 

Öz yaptığı açıklamada şunları dile getirdi: “Bilindiği gibi Kızıl Oğuzlar Celalettin Harzemşahın Anadolu Selçuklu Hükümdarı Alahattin Keykubat tarafından 1235’de yassı çimen savaşında yenilmesiyle birlikte Sivas Amasya Tokat tarafına yoğun olarak yerleştirilmişlerdir.

 

Ayrıca Timur’un Ankara savaşının ardından Kara Tatarların orta Asya’ya götürülmesinden sonra Orta Anadolu’da ( Bozok ve Sivas ) boşalan yerlere bu bölgelerden 1243 yılında Moğol işgalinden sonra güney bölgelerine göç eden Türkmenleri ( Kızıl Kocalar, İnallı Türkleri v.b) yerleştirildiği bilinmektedir.

 

Bütün bu bilgiler ışığında tapu tahrir defterlerindeki belge ve bilgilere göre yukarıda sözü edilen bölgelere başta Kızılkocalar olmak üzere pek çok Türkmen aşiret ve cemaatleri yerleştirilmiştir.

 

Kızılkoca, Kızılkocalar, Kızılkocalı, Kızılkocalu: Türkman Yörükânı Tâifesinden olup iskan yerleri; Bozok, Maraş ve karahisar-ı Şarki sancakları, Yozgad kazası (Bozok sancağı), Diyarbekir Eyaleti. Kızılkocalı cemaati, Boz-Ulus Aşiretindendir.

 

Bozok livası cemaatleri arasında bu isimle (“Kızıl”adıyla) çok sayıda cemaat bulunuyor. Örneğin; Kızıl 'Avratlu cemâ'ati, Boz-ok kz., Kızıl Avratlu cemâ'ati, Elmalu mz. Eski-kışla mz. , Karamanlu-yi Dinik kabîlesi, Keskün n, Kızıl Bayırlu cemâ'ati, Ahmed bin Sekilü-kışlası mz. , Ilıca mz. , Sekilü kabîlesi, Boz-ok kz, Kızıl Beylü cemâ'ati, Boğaz-kışla mz. , Yassı-pınar mz. , Fakîh-Bey-çiftliği mz. , Kızıl Kocalu kabîlesi, Boz-ok kz. , Kızıl Donlu cemâ'ati, Kızıl-donlu mz., Şam Bayadı kabîlesi, [Gedük n.], Kızıl Hasanlu cemâ'ati, Süley­mânlu kabîlesi, Boz-ok kz., Kızıl Kocalu [cemâ'ati], Boz-ok kz., Kızıl Kocalu [-kabîlesi], Boz-ok kz., Kızıl Kocalu cemâ'ati, [Burun-vi-ranı mz., Delü-başı-Alî-beylü mz. ], Kızıl Kocalu kabîlesi, [Baltı n.], Kızıl Kocalu cemâ'ati, [Karı-dere-si mz. ], Kızıl Kocalu kabîlesi [Ak-dağ n. ], Kızıl Kocalu ka­bîlesi, Boz-ok kz., Kızıl Kocalu cemâ'ati, Erkeklü mz. , Kızıl Kocalu kabîlesi, Boz-ok kz., Kızıl Kocalu cemâ'ati, İnciğin mz. , Ala-kilise mz. , Alp-özü mz. , İn mz. , Kızıl Kocalu kabîlesi, [Em­lâk n.], Kızıl Kocalu cemâ'ati, İsmâ'îl[-Hâcî] mz. , İnce-su mz. , Dede-Bey viranı mz. , Kızıl Kocalu kabîlesi [Sorkun n. ], Kızıl Kocalu cemâ'ati, Kemhâlu mz. , Kaynar-piñar mz. , Sürmeli mz. , Kızıl Kocalu kabîlesi, [Sor­kun n. ], Kızıl Kocalu cemâ'ati, Kızıl Kocalu kabîlesi, Boz-ok kz., Kızıl Kocalu cemâ'ati, Koyun-ayaklu mz. , Kızıl Kocalu kabîlesi, [Gedük n. ], Kızıl Kocalu kabîlesi, Boz-ok kz., Memeşelü cemâ'ati, Karkın mz. Kızıl Kocalu kabilesi, [Çubuk n.]. Sivas Eyaleti Kızılkümbed kazası, Sivas vilayeti, Bozok sancağı, Kızılkoca kazası, Sivas Vilayeti İlbeğlü kazasına tabi Kızılöz karyesi, Kızılcaköy, Kızılcakışla köyleri. Argaşan mezrası, Kızılkocalu kabilesi (Batlı (Batlı) nahiyesi), Bozok livası.

 

Kızıllar Aşiretinin sadece Anadolu coğrafyasında kalmadıkları, Osmanlı imparatorluğumun iskân politikası gereği Rumeli'de de iskân edildikleri bilinmektedir. Süleyman Paşa, Orhan Gazinin büyükoğludur. Süleyman paşa (Karacahisar 1316- Bolayır 1357), Rumeli fatihi olup, mezarı Bolayırdadır. Bir av esnasında attan düşeek başını taşa çarpmak suretiyle vefat etmiştir. Doğu Trakya (Paşa-eli) adı onun ismini taşır. Rumelideki bütün topraklar  1354 de idaresine verilmiştir.

 

Atatürk’ün Soyu Kızıl Oğuz (Kocacık) Türkleridir. Araştırmacıların yayınladığı kitap, makale, bildiri vb. çalışmalarda Türkiye Cumhuriyetimin kurucusu M. Kemal Atatürk'ün hem anne ve hem de baba tarafı soyunun Karaman’dan giden bu aşiretlerden olduğu ispatlanmıştır. Atatürk’ün baba soyu, Aydın / Söke’den gelerek Manastır Vilayeti’nin Debre-i Bala Sancağı’na bağlı Kocacık’a yerleşti. Aile sonradan Selanik’e göç etti. Dedesi Ahmet ve dedesinin kardeşi Hafız Mehmet’in taşıdığı “kızıl” lakabı ve yerleştikleri nahiyenin adı olan “Kocacık’“ın da gösterdiği üzere; Mustafa Kemal’in baba tarafından soyu Anadolu’nun da Türkleşmesinde önemli roller oynayan “Kızıl-Oğuz” yahut “Kocacık Yörükleri, Türkmenleri”nden gelmektedir.

 

Kocacık Yörükleri’nin yerleştikleri yerler, Karadeniz sahilini, takriben, Filibe istisna edilirse, nihayet 250 kilometrelik bir saha içinde uzanan şerit içinde, bugünkü Türkiye’den Edirne ve Kırklareli Vilayetleri, Bulgaristan ve Doğu Rumeli’nin doğu tarafları ve Silistre dahil olmak üzere boydan boya Dobruca ve nihayet Kuzeyde Kili, Bender, Akkerman üçgeninin bulunduğu mıntıkalardan ibarettir. XVI. asrın ikinci yarısında en çok yoğunluk gösterdikleri bölge Yanbolu, Varna, Şumnu arasıdır. Sonra Hırsova gelir ki, bu miktar, bu mıntıkada yazılan Naldöken, Tanrıdağı, Selanik Yörükleri toplamından daha fazladır ve bu grup içerisinde Yanbolu’dan sonra da en fazla bulundukları yerdir.

 

Kızıl Oğuz Türkmenleri’nin büyük bir bölümü, Fatih Sultan Mehmet zamanında Evrenos - Oğlu Ali Bey komutasında Rumeli’de fethedilen Selanik, Manastır ve Yanya illerine yerleştirildiler. Kızıldeli Sultana temlik edilen  (H. 804) Dimetoka Büyükviran ve Tarıbükü köyleri, Dimetoka da Kızıl Veli Camii, Kızıl Deli tekkesi, gibi yerler bu konuda örnek teşkil etmektedir.

 

Kayıtlara göre yerleştikleri ve kendi adları ile yazıldıkları yerler şuralardır: “Hırsova, Tekfurgölü, Varna, Pravadi, Aydos, Ruskasrı, Ahyolu, Karinabad, Şumnu, Burgaz, Kızılağaç, Yanbolu, Eskibaba, Kırkkilise, Edirne, Filibe, Silistre, Hacıoğlu-Pazarcık, Akkerman, Bender, Kili”. Kısmen Naldöken ve Tanrıdağı Yörükleri’nin de bulunduğu Doğu Trakya, Bulgaristan ve Doğu Rumeli’nin doğu tarafları, bütün Dobruca ve Bender, Akkerman yörelerinde (Eski Paşa Livası ile birlikte Kırkkilise, Çirmen, Vize, Silistre, Bender, Akkerman Sancakları) yaşayan Kocacıklar, onlardan az miktarda olmakla birlikte oldukça önemli bir grup teşkil etmişlerdir. Bu bölgede başlarında “subaşı”olarak, 1543’te Mustafa (Bz) bali Bey, 1572’de Mahmut, 1584’te Mehmet ve 1603’te Muharrem Beyler görülmektedir.

 

Balkanlara geçen Yörük grupları örgütlenmişti. Tanrıdağı (Karagöz) Yörükleri, 1543'den 1642 yılına kadar Bulgaristan'ın Çırpa, Karacıkdağı, Eski Zağra, Akçakızanlık, Karinabad, Filipe, Hatuneli, Rus Kasrı, Havas-ı Mahmut Paşa, Ahyolu, Yeni Zağara, Varna, Hırsova, Silistre, Şumnu, Pravadi, Niğbolu, Tırnova, Razgrad şehir ve kasabalarına dağılmış durumdaydı­lar. Bulgaristan'daki Yörük gruplarından bir diğeri de Naldöken Yörükleridir. Selanik Yörükleri, bütün Makedonya ve Taselya'ya yayılmışlardı. Az bir miktarı da Bulgaristan'daydı. Kosova ve Manastır (az miktarda Bulgaristan ve Dobruca'da) yöresin-dekiler Ofçabolu Yörükleri olarak anılıyordu. Doğu Trakya, Dimetoka ve Hasköy çevrelerinde Vize Yörükleri vardı. Kocacık Yörükleri ise Hırsova, Varna ve Ahyolu Vidan Akkirman, Bender ve Kili'ye kadar olan sahalara dağılmışlardı.

 

Balkanlarda iskan olunan Kocacık yörüklerinin Rudnik madeni hizmetine tayin olun­duklarına dair kayıtlar yer aldığı gibi, Kocacık yörüklerinin Bender ve Cangirman kalelerinin tami­rine me'mur olduklarına dair hükümler de bulunmaktadır. Naldöken yülüklerinin Ahiyolu'nda yapılan gemi hizmetine tayinine dair hükümler mevcuttur. Selanik yürüklerinin Navarin kalesi binasına tayin olunduk­larına dair kayıt vardır.

 

Tapu Tahrir Defterlerinde (TTD), Maliyeden Müdevver (MAD), (MLVRDTMT) ve diğer kaynaklarda, bu defterlere “Kızıl-Kocalu, Kızıl-Kocalı” (Bozok ve havalisi), “Kocacıklılar, Kocacıklar, Kocacık Türkmenleri (Sivas ve çevresi), Kocacık Yörükleri (Balkanlar-Rumeli)”adıyla kaydedilmişlerdir. BOA’da yer alan XVI. Yüzyıl kayıtlarına (TTD, MAD ve diğerleri) göre, Mukataalı Aşiret ve Ce­maatlar arasında ise, "Kızılca-ali ve İnceviran Mukataası", "Kızılcalu Hasları Mukataası", "Kocalu nam-ı diğer Rindene Mu­kataası”sayılmaktadır. Anadolu’daki oymak adları ve yer adlarında da görüldüğü üzere, Kızıl Oğuz Türkmenleri’ne “Kızıl-Kocalu”, “Kızıl-Kocalı”, “Kocacıklılar”“Kocacıklar”, “Kocacık Türkmenleri”ve “Kocacık Yörükleri”gibi isimler de verilmektedir. Rumeli’ye iskan edilen “Kocacık Yörükleri”, XVI. ve XVII. yüzyıllarda kendileri için müstakil “tahrir defterleri”tanzim edilen altı yörük grubundan birisidir.

 

XVI. Yüzyıl tapu tahrir defteri kayıtlarına göre Balkanlar (Rumeli) bölgesine Tanrı dağı Yörükleri de iskan edilen cemaatler arasındadır. Osmanlı Devleti'nin resmi kayıtlarından geçen ve adlarına "tahrirler”yapılan, Rumeli'ye iskân edilen Yörükler şunlar­dır: "Naldöken Yörükleri, Tanrıdağı (Karagöz) Yörükleri, Selanik Yörükleri, Ofçabolu Yörükleri, Vize Yörükleri ve Kocacık Yörükleri". Bu Yörük grupları içinde o bölgede yaşayan, Konyarlar, Kocacıklar vb. gibi Yörük grupları da bulunmaktadır.

 

BOA’da, Rumeli’ye iskan edilen “Kocacık Yörükleri”ile ilgili olarak” (1543–1666), (1543 ve 1584), 1642 ve 1666 tarihli dört adet Tahrir defteri bulunmaktadır. Bunlardan ikisi tam ve müstakil, teşkilatın henüz kuvvetli olduğu zamanlara (1543 ve 1584) mahsustur. 1642 ve 1666 senelerinin durumunu bildiren diğer ikisi eksik ve diğer defterlerin içinde bulunmaktadır. Bunlar, teşkilatın bozulmaya başladığı döneme aittir. Osmanlı Devleti’nin resmi kayıtlarında geçen ve adlarına “tahrirler” yapılan, Rumeli’ye iskan edilen Yörükler şunlardır: “Naldöken Yörükleri, Tanrıdağı (Karagöz) Yörükleri, Selanik Yörükleri, Ofçabolu Yörükleri, Vize Yörükleri ve Kocacık Yörükleri”.

 

Önceleri Koca Hamza Yörükleri adıyla anılan bu Türkmenlerin sonradan “Kocacıklar”olarak anıldığını belirtmek gerekmektedir. Bunların “Koca Hamza Yörükleri”adıyla kayda geçirilmiş olması, başlarındaki idarecilerinin (Kethüda veya beğ) isminden dolayı verilmiş olduğu anlaşılmaktadır. “Cemaati Hamza Kocalu” kaydıyla bu cemaatin Bozok sancağında iskan olunduğu ve Kızılkocalu Aşiretine mensup olması ve bağlı olduğu oba beğinin adını aldığı ortaya çıkmış olmaktadır. Atatürk’ün baba soyunun geldiği “Kocacık Yörükleri”işte bu Koca Hamza Yörükleri’dir. Koca Hamza Yörükleri”de başlarındaki beğ ve yöneticilerinden adını almış cemaatlerimizden birisidir. Aynı “Kara Hamzalu”cemâ'ati; Kızıl Alî cemâ'ati; Kızıl Alî yörükleri cemâ'ati; Kızıl Hâcîlu cemâ'ati,; Kızıl Hasanlu cemâ'ati; Kızıl Koca cemâ'ati; Kızıl Kocalu cemâ'ati; Saruhamzalı (Sarıhamzalu), Sarıhamzalı, Sarıhamzalu) Yörüğü; Tatar İlyaslu Hamza, (Tatar İlyaslı Hamza); Kara Hamza, Kara Hamzalı, (Karahamzalu), (Kara hamzaoğlu) cemaatlerinde olduğu gibi.

 

“Naldöken Yörükleri”ise nal dökme sanatı ve işinde ileri seviyeye ulaşmışlardı. Naldöken Yörüklerine XV. Yüzyılda “Yörükan-ı Nalbant Doğan”da denilmekteydi. Dolayısıyla kayıtlarda “Yay Döken Yörükleri”de vardır. Bunlar, Anadolu’da da aynı isimle anılıyorlardı. “Selanik”“Ofçabolu”ve “Vize”Yörükleri ise yoğun olarak yaşadıkları merkezlerin isimleri ile anılmıştır ki, coğrafi bir isimlendirmedir. Bu Yörük grupları içinde o bölgede yaşayan, Konyarlar, Kocacıklar vb. gibi Yörük grupları da bulunmaktadır.

 

Anadolu’daki oymak adları ve yer adlarında da görüldüğü üzere, Kızıl Oğuz Türkmenleri’ne “Kızıl-Kocalu”, “Kızıl-Kocalı”, “Kocacıklılar”, “Kocacıklar”, “Kocacık Türkmenleri”ve “Kocacık Yörükleri”gibi isimler de verilmektedir. Rurneli’ye iskân edilen “Kocacık Yörükleri”, XVI. Ve XVII. Yüzyıllarda kendileri için müstakil “tahrir defterleri”tanzim edilen altı yörük grubundan birisidir. Arşivlerimizde doğrudan Rumeli’deki Kocacık Yörükleri ile ilgili olan ve yaklaşık bir asırdan fazla zamanı (1543–1666) gösteren dört adet defter bulunmaktadır.

 

Bunlardan ikisi tam ve müstakil, teşkilatın henüz kuvvetli olduğu zamanlara (1543 ve 1584) mahsustur. 1642 ve 1666 senelerinin durumunu bildiren diğer ikisi eksik ve diğer defterlerin içinde bulunmaktadır. Bunlar, teşkilatın bozulmaya başladığı döneme aittir, 74 Rumeli’deki Kocacıkların başlarında hakkında tarihi bir bilgiye sahip olmadığımız “Koca Hamza”isimli bir beyin bulunmasından dolayı önceleri “Koca Hamza Yörükleri”olarak anıldıklarını; sonradan çoğunlukta bulundukları yerlerde “Kocacıklar”olarak tanınmaya devam ettiklerini biliyoruz. 1543’te 132, 1584’te 179 Ocak olarak görülen ve altmış sene sonra 18 Ocağa düşen Kocacık Yörükleri’nin nüfuslarındaki önemli artış 1572 ile 1575 yılları arasında olmuştur. 1543’te 132, 1584’te 179 ocak olarak görülen ve altmış sene sonra 18 ocağa düşen Kocacık Yörükleri’nin nüfuslarındaki önemli artış 1572 ile 1575 yılları arasında olmuştur.

 

Kayıtlara göre yerleştikleri ve kendi adları ile yazıldıkları yerler şunlardır: “Hırsova, Tekfurgölü, Varna, Pravadi, Aydos, Ruskasrı, Ahyolu, Karinabad, Şumnu, Burgaz, Kızılağaç, Yanbolu, Eskibaba, Kırkkilise, Edirne, Filibe, Silistre, Hacıoğlu, Pazarcık, Akkerman, Bender, Kili”. Kısmen Naldöken ve Tanrıdağı Yörüklerinin de bulunduğu doğu tarafları, bütün Dobruca ve Bender, Akkerman yörelerinde (Eski Paşa Livası ile birlikte Kırkkilise, Çirmen, Vize, Silistre, Bender, Akkerman Sancakları) yaşayan Kocacıklar, onlardan az miktarda olmakla birlikte oldukça önemli bir grup teşkil etmişlerdir. Bu bölgede başlarında “subaşı”olarak, 1543’te Mustafa Bali Bey, 1572’de Mahmut, 1584’te Mehmet ve 1603’te Muharrem Beyler görülmektedir.

 

Kocacık Yörükleri‘nin yerleştikleri bölgeler, Karadeniz sahilini, yaklaşık, Filibe istisna edilirse nihayet 250 kilometrelik bir saha içinde uzanan şerit içinde, bugünkü Türkiye’den Edirne ve Kırklareli Vilayetleri, Bulgaristan ve Doğu Rumeli’nin doğu tarafları ve Silistre dâhil olmak üzere boydan boya Dobruca ve nihayet Kuzeyde Kili, Bender, Akkerman üçgeninin bulunduğu mıntıkalardan ibarettir. XVI. asrın ikinci yarısında en çok yoğunluk gösterdikleri bölge Yanbolu, Varna, Şumnu arasıdır. Sonra Hırsova gelir ki, bu miktar, bu mıntıkada yazılan Naldöken, Tanrıdağı, Selanik Yörükleri toplamından daha fazladır ve bu grup içerisinde Yanbolu’dan sonra da en fazla bulundukları yerdir. Balkanlarda Kızıllar Kızıl (çevren), Rusçuk (Ruse) ili merkez ilçesine bağlı köy. 1985 yılında Hezargrad (Razgrad) iline bağlandı. Kızıl-Ağaç (Elhova): Derbend tepelerinin doruğundan Gürgenbayır’ın kuzeyindeki ovanın adıdır. Kızıl –Ağaç (Yenice, Kızıl-yenice): Yan, Yanbolu (Yambol) iline bağlı içe merkezidir. Günümüzde pek çok yer adı maalesef değiştirilmiştir. Kızıllar adıyla bilinen pek çok yerleşim yeri olmak üzere Türkçe ve Türklere ait pek çok diğer yer adları da değiştirilmiştir. Bu durum Balkanlarda böyle olduğu gibi, Suriye, Irak, gibi bölgelerdeki Türkçe adları değiştirilmiştir.

 

Balkanlarda 1691’den sonra “Evlad-ı Fatihan”ismiyle devlet tarafından yeniden teşkilatlandırılan Kızıl Oğuz Türkmenlerinin Hasan Paşa tarafından yapılan “tahrir”e göre, 1691 (1102) Tarihli Evlad-ı Fatihan Defteri’nde tesbit edilebilen “Kızıl Oğuz”veya “Kocacık”Yörüklerinin adını taşıyan kaza ile köy adları ve bu köylerin çıkarmakla yükümlü oldukları “yürük piyadeleri”şöyledir: Yenice-i Kızılağaç 14, Kızılcıklı 2 (Çırpan), Kızılca-Ali 8 (Tatarpazarı), Koca-beğli 1 (Filibe), Kızılca-kasaplı 7 (Uzunca-ova Hasköy), Kızıllu 5 (Kavala), Kızıl-doğan 9 (Toyran), Kızıllı 14 (Nahiye-i Bazargah), Koca-Ahmedli 66 (Cuma-Pazarı, Sarı-Göl), Kocalı Mahallesi (Radovişte 50), Koca-Ömer ma’a Kaba-ağaç 11, Kızıl-ağaç 1 (Gümilcine), Koca-Mahmudlu 1 (Yenice-Karasu), Boynu-kızıllı 14 (Çağlayık), Kızıllık 26 (Serez), Koca-doğan 3 (Hacı-oğlu-Pazarı), Kara-koca 5, Kızılcıklı 43, Koca-oğulları 7 (Silistre), Koca-Ali ma’a Dede 3, Koca-doğan 1, Kızıllar 9, Koca-pınarı (Hezargrad), Kara-koçılı (Kara-kocalı ?)18, Kocaman 1 (Rusçuk), Kocacıklu 4, Bayır-kocalar 4 (Şumnu).

 

Kocacık Yörükleri, Tapu Tahrir kayıtlarına göre İnallu Türkmenlerinden olduğu, İnallu Türkmenlerinin de “Yörükan-ı Halep”namı diğer Türkmanan-ı Halep”olduğu anlaşılmaktadır. Halep Türkmenleri arasında adına rastladığımız İnallu Türklerinin Kızıllar Aşiretine mensup bir topluluk, bir cemaat olduğu da yine aynı kayıtlarda (TTD) yer almaktadır.

 

İnallu (Eynallu) isimleriyle anılan çeşitli Türkmen grupları da Bozok bölgesinde değişik mevsimlerde bulunuyorlardı. İnallu Cemaatlerinin yoğun olarak iskân edildiği bölgelerden birisi Sivas, Tokat, Amasya, Bozok yöresi; diğeri ise (Balkanlar) Rumeli bölgesidir.

 

Aynı şekilde bölgede Kınık, Karye-i Alayundlu, Karye-i Dodurga, Kızıl, Kızık, gibi Türk boy ve oymaklarının iskân olunduğu ve Mezra-i kale-i Yüreğir, Karye-i Çeltek, Karye-i Eksili gibi kendi adlarını verdikleri köyler bulunuyordu. Sivas ve Bozok’ta, Amasya ve Tokat yörelerinde iskân olunan Türk boylarından bir diğeri, Kızık boyu ve mensup cemaatleridir. Tapu Tahrir kayıtlarında bölgedeki “Karye-i Kızık Kızıklı Bölüğü cemaati der Mehmed veledi Kızık cemaatleri bu dönemde yerleşmişlerdir. Bölgede Tanrıdağı Yörükleri ve Eyrek Yörükleri ve İnallu Yörüklerinin iskân edildiğini “Karye-i Eyrek, Karye-i Eyrakani Eynallu (Yörükanı İnallu = İnallu Yörükleri) anlıyoruz.

 

BOA’da yer alan Sivas Eyaleti ve bağlı kazalarına ait 515 Nolu defterin 13777–13797 numaraları arası Sivas Eyaleti İnallu kazasına tâbi karyelerine aittir.

 

Sivas Eyaleti İnallu Kazası ML. VRD. TMT Numaraları Toplam 20 karyedir. 20 köyün 148 sayfa temettuatı vardır. Tanrı Dağı Yörükleri BOA da yer alan kayıtlarda Sivas ve havalisinde Yıldızeli kazasında da iskân edilmişlerdir. BOA ML. VRD. 13968 Tanrı Dağı Ahalisinin TMT, kayıtlarında yer almaktadır. Yıldızeli kazasında Kızıl (ML. VRD. TMT 14908) , Kızılca (ML. VRD. TMT 14933 Kızılca) adlarıyla köyler bulunmaktadır.

 

Tanrı Dağları: Taşelinde, Taşkentin batısındaki Belenyurt beldesinin Kuzey-batısında bulunan Tanrı dağı da (2408 m. ) Issık Kul’un (Isınmış, sıcak Göl) güneyindeki tarihi Tanrı Dağları’nın anısını Yaşatmış olmalıdır. Tanrı Dağı Yörükleri BOA da yer alan kayıtlarda Sivas ve havalisinde Yıldızeli kazasında da iskân edilmişlerdir. BOA ML. VRD. 13968 Tanrı Dağı Ahalisinin TMT, kayıtlarında yer almaktadır. BOA da yer alan kayıtlarda Tanrı Dağı Yörüklerinin Sivas ve havalisinde Yıldızeli kazasında da iskân edildikleri anlaşılmaktadır. Yine Yıldızeli kazasında Kızıl (ML. VRD. TMT 14908) , Kızılca (ML. VRD. TMT 14933 Kızılca) adlarıyla köyler bulunmaktadır. Yine aynı kayıtlarda Yıldızeli kazasında Kızıl[1], Kızılca cemaatleri tarafından kurulmuş olan aynı adı taşıyan köyler bulunmaktadır. Sivas Vilayeti Bozok Sancağına bağlı Kızılkoca kazası vardır. Sivas vilayetinin günümüzdeki ilçelerinden başka 1844 – 45 yılına ait Temettuat defterlerine göre; Kızılcakoca, Kızılkümbed, Eynallu[2], İlbeğlü[3] ve Kilmugad adıyla kazaları bulunuyordu. İlbeyli, Yıldızeli, Sivas ili, Hafik, Zile kazalarındaki perakende Müslüman ahalisinin emlak, arazi ve temettuatını mübeyyin defterlere göre; Kilmügad kazasına tabi Tanrıdağı karyesi (defter no: ML. VRD. TMT. d. 13968) ahalisinin ziraat etmekteydi.

 

Sivas havalisinde Kızıl, Kızılali, Kocacık Türkmenleri / Cemaatleri; Tanrı Dağı Yörükleri BOA da yer alan kayıtlarda Sivas ve havalisinde Yıldızeli kazasında da iskân edilmişlerdir. BOA ML. VRD. 13968 Tanrı Dağı Ahalisinin TMT, kayıtlarında yer almaktadır.

 

Sivas sancağında Sivas ili kazasına tâbi Pirepürt (Günyamaç) karyesi ahâli-i İslamın emlâk ve arazi ve temettüüatını mübeyyin 14594 nolu defterdeki kayıtlara göre[4]; Hane no: 13, Karye-i mezbur sakinlerinden Kocacık oğlu İsmail ve karındaşı Seyyid Mehmed’e ait arazi ve temettuat kayıtları bulunmaktadır. Yine aynı defterin Hane no: 28, Karye-i mezbur sakinlerinden Kocacık oğlu Şaban’ın arazi ve temettuat kayıtları yer almaktadır.

 

Dolayısıyla Prof.Dr: Faruk Kocacık beyde Ankara’dan önce Sivaslı Sivas’tan önce Bozok’lu Bozok’tan önce Hatay’lı Hatay’dan önce Halep ( İnallı-Kocacık) Türkmenlerindendir” dedi ve konuyla ilgili önümüzdeki günlerde daha ayrıntılı bilgiler sunacağını bildirdi.

 

 

 

 



[1] (ML. VRD. TMT 14908)

[2] Eyaleti İnallu Kazasına tabi olan toplam karye (köy) sayısı 20 dir. 515 Nolu defterin 13777-13797 numaraları arası Sivas Eyaleti İnallu kazsınsa tâbi karyelerine aittir. 20 köyün 148 sayfa temettuatı vardır. 13777 Azak (8), 13778 Karamürsel (16), 13779 Koyunoğlu (12), 13780 Beğce (4), 13781 Kula (12), 13782 İ’raf (16), Kavilli Aşireti karyeleri: (8), 13783 Kabil, 13783 Kuşkışla, 13783 Dutluca, 13784 Çırçır (6), 13785 Cacaklar (16), 13786 Çıyan karyesi(8), 13786 Camili k. , 13787 Gök (16), Kavilli Aşireti karyeleri; 13788 Değirmenönü (8), 13789 Ağcasoku (6), 13789 Kıranyaycı, 13789 Morca, 13790 Düdüklü (12), 13790 Pınaroğlu karyesi.

[3] ML. VRD. TMT. d. 13759

[4] BOA. , ML. VRD. TMT. , No: 14594

AdminAdmin