Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) görüşülen "Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi"ne ilişkin 22 Ekim 2026'da basın duyurusu yayımladı. Duyuru, takas kesinliği ve pay blokajı alt hesabı (PBLK) konularındaki tartışmaları yanıtlıyor. Kurul, satış talimatı verilmiş ancak takası tamamlanmamış işlemlerin tasfiye kapsamına alınmasının fon varlıklarının adil dağıtımına katkı sağlayacağını savundu.
SPK takas kesinliği hakkında ne dedi?
SPK, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79'uncu maddesinin birinci fıkrasını hatırlattı. Bu hükme göre takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemleri, ilgili kuruluşların faaliyeti durdurulsa veya tasfiyeye girse dahi geri alınamıyor ve iptal edilemiyor.
Kurul, bu hükmün TEFAS üzerinden verilen tüm talimatlara, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmadan uygulanamayacağını belirtti. SPK'ya göre TEFAS klasik organize piyasalardan farklıdır. Platform, katılma paylarının fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine aracılık eder. Bu nedenle her satış talimatı kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi sayılmıyor.
PBLK kaydı takasın başladığını gösteriyor mu?
SPK'ya göre hayır. Kurul, satış talimatının verilmiş olmasının ya da sistemde bir kayıt bulunmasının tek başına takasın başladığı anlamına gelmediğini vurguladı.
Duyuruya göre takas iki adımda tamamlanıyor. Talimattan sonra nakdin yatırımcı hesabına geçmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması gerekiyor. Bu adımlar tamamlanmadıkça işlem, SPK'nın yorumuna göre takası tamamlanmış sayılmıyor.
PBLK'lı yatırımcılar ne alacak?
SPK, kanun teklifindeki düzenlemenin tamamlanmış işlemleri etkilemediğini belirtti. Düzenleme yalnızca takası tamamlanmamış talimatları kapsıyor. Bu talimatlar, tasfiye sonucunda elde edilecek tutarlar üzerinden diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecek.
Kurul ayrıca pay blokaj kaydı bulunanların 455 bin 758 fon pay sahibi arasında yer aldığını ve ilave bir grup oluşturmadığını bildirdi. Bu sayı, SPK'nın daha önce tasfiye edilen 131 fon için açıkladığı net tekil yatırımcı sayısıyla aynı.
Kanun teklifinde, yatırımcılara fon bazında en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilmesi öngörülüyor.
SPK daha önce ne demişti?
SPK, 17 Eylül 2026'da yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar vermişti. Aynı tarihli 2026/61 sayılı bültenin A/6 maddesi, TEFAS üzerinden verilip gerçekleştirilemeyen iade talimatlarına ilişkin bir düzenleme içeriyordu. Buna göre bu talimatların tutarı fon hesabına borç olarak yazılacak ve tasfiye nakdinden öncelikli olarak ödenecekti.
Kurul 28 Eylül'de ise ayrı bir açıklama yaptı. Bu açıklamada, fonların işleme kapatıldığı 17 Eylül'de TEFAS'a iletilip iptal edilen talimatların sahiplerine tasfiye bakiyesinden, fondaki payları oranında ödeme yapılacağı belirtildi.
Yeni duyuruyla, 17 Eylül öncesinde verilip takası tamamlanmayan talimatlar da öncelik tanınmadan pay oranında dağıtım sistemine dahil edilmiş oldu.
Mecliste hangi düzenleme kabul edildi?
TBMM Genel Kurulu, 21 Ekim'i 22 Ekim'e bağlayan gece teklifin ilk 5 maddesini kabul etti. AK Parti grubunun 3'üncü maddeye verdiği önerge de kabul edildi.
Önergeye göre 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen, ancak fonun temerrüdü veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlarda payları bloke edilenler "fon pay sahibi" sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi olacak.
PBLK'lılara öncelik tanınması daha önce de gündeme gelmişti. Teklif 14 Ekim'de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülürken, PBLK alacaklarının tasfiye hesabındaki ilk nakitten öncelikli ve derhal ödenmesini öngören önerge reddedilmişti.
