Programda Türkiye'nin kalkınma tarihinden uzun vadeli planlama anlayışına, 2053 vizyonundan sürdürülebilir şehircilik uygulamalarına kadar birçok konu ele alındı.
21 Kasım Cumartesi günü saat 16.00'da Sivas Alperen Ocakları İl Başkanlığı'nda gerçekleştirilen programda, mimarlık ve kentsel tasarım alanında yüksek lisans çalışmalarını sürdüren Zeynelhan Sipahi, planlama ve kalkınma kavramlarının tarihsel gelişimini katılımcılarla paylaştı.
Türkiye'nin Kalkınma Tarihi Ele Alındı
Sunumun ilk bölümünde, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Türkiye üzerindeki etkileri, 1930'lu yıllarda uygulanan devlet öncülüğündeki sanayileşme politikaları ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ele alındı. Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde kurulan fabrikaların Türkiye'nin ekonomik gelişimine ve sanayi altyapısının oluşumuna sağladığı katkılar değerlendirildi.
Ardından 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurulması ve Türkiye'de ekonomik ve sosyal kalkınmanın planlı bir anlayışla yürütülmesi süreci üzerinde duruldu. Kalkınma planlarının yalnızca ekonomik büyüme açısından değil, ülkenin uzun vadeli gelişimi bakımından da taşıdığı önem vurgulandı.
2053 İçin 8 Ana Eksen ve 30 Hedef
Programın devamında, Türk-İslam düşünce geleneğinde önemli bir yere sahip olan Nizam-ı Âlem ülküsü ile uzun vadeli kalkınma ve planlama anlayışı arasındaki ilişki ele alındı.
İstanbul'un fethinin 600. yılına karşılık gelen 2053 yılı esas alınarak Türkiye'nin geleceğine yönelik kapsamlı bir vizyon çerçevesi paylaşıldı.
Bu doğrultuda eğitimden sağlığa, hukuktan ekonomiye, bilim ve teknolojiden şehircilik ve çevre politikalarına kadar uzanan 8 ana eksen ve 30 hedef katılımcılara tanıtıldı.
İnsan ve Toplum, Adalet ve Devlet, Üretim ve Refah, Bilim ve Teknoloji, Şehir ve Altyapı, Tabiat ve Kaynaklar, Kültür ve Medeniyet ile Barış ve Güvenlik başlıklarından oluşan çerçevede, Türkiye'nin uzun vadeli gelişiminin yalnızca ekonomik büyümeyle sınırlı kalmaması, sosyal, kültürel, bilimsel ve kurumsal alanları da kapsayan bütüncül bir planlama anlayışıyla ele alınması gerektiği ifade edildi.
Sürdürülebilir Şehirler ve Altyapı Konusuna Özel Vurgu
Programın son bölümünde ise Sipahi'nin mesleki ve akademik çalışma alanı olan sürdürülebilir şehirler ve altyapı konusu öne çıktı.
Dünyanın farklı şehirlerinde uygulanan başarılı kentsel planlama örnekleri üzerinden sürdürülebilir ulaşım, yaya ve bisiklet odaklı kentsel tasarım, yeşil altyapı, kamusal alanların niteliği ve iklim değişikliğine uyum gibi konular değerlendirildi.
Ayrıca dünya şehirlerinde hayata geçirilen uygulamaların Türkiye'deki kentler açısından nasıl değerlendirilebileceği ve uzun vadeli şehircilik politikalarının hangi ilkeler doğrultusunda oluşturulabileceği üzerinde duruldu.
“Hedefler Temenniden Öteye Geçmeli”
Sunumun kapanış bölümünde, uzun vadeli kalkınma hedeflerinin yalnızca birer temenni olarak kalmaması gerektiği üzerinde duruldu.
Bu kapsamda hedeflerin somut uygulama programlarına dönüştürülmesi, kurumsal kapasitenin geliştirilmesi, ölçülebilir başarı göstergelerinin belirlenmesi ve belirli zaman aralıklarında değerlendirmeler yapılmasının önemi vurgulandı.
Türkiye'nin gelecek yıllardaki genel ve yerel seçim dönemleri de dikkate alınarak uzun vadeli hedeflerin aşamalı planlama ve uygulama süreçleriyle ilişkilendirilmesi konusu değerlendirildi.
Uluslararası Çalışmalarıyla da Tanınıyor
Cumhuriyet Üniversitesi Mimarlık Bölümü mezunu olan Zeynelhan Sipahi, Abdullah Gül Üniversitesi'nde Mimarlık ve Kentsel Tasarım Yüksek Lisans Programı kapsamında akademik çalışmalarını sürdürüyor.
Daha önce Hollanda'nın Amsterdam kentinde mimarlık stajını yapan Sipahi, Amsterdam ve Sivas'ta çeşitli mimari ve kentsel tasarım projelerinde görev aldı. Hâlen Sivas Belediyesi İmar Müdürlüğü bünyesinde mimar olarak çalışıyor.
Uluslararası alanda da kentsel tasarım, sürdürülebilir ulaşım ve sağlıklı şehirler konularında çalışmalar yürüten Sipahi, Nisan 2026'da Amsterdam'da gerçekleştirilen AMS Institute Reinventing the City konferansında, Sivas'ta soğuk iklim koşullarında aktif ulaşımın geliştirilmesine yönelik araştırmasını sunmuştu. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı kapsamında düzenlenen konferanslarda kentsel ulaşım ve sağlıklı şehirler konularındaki çalışmalarıyla yer aldı.
Program, Türkiye'nin kalkınma geçmişinden hareketle 2053 yılına yönelik uzun vadeli hedeflerin ve sürdürülebilir şehircilik yaklaşımlarının değerlendirildiği bir fikir alışverişiyle tamamlandı.