326 vekil çıkartan Ak Parti, dışarıdan 4 milletvekilinin desteğini sağlaması durumunda diğer partilerin desteği olmadan da anayasa değişikliklerini referanduma taşıyabilecek.
3 ilden vekil çıkaramadı
Ak Parti, daha önce sadece Tunceli’den vekil çıkaramamış, bu durum, Erdoğan’ın partisine Tunceli’yi hedef göstermesine yol açmıştı. Bu seçimde, Tunceli ile birlikte Iğdır ve Hakkâri’de Ak Parti vekil çıkaramadı.
MHP barajı geçti ama
Baraj altında kalacağı iddia edilen ve seçim öncesi kaset skandallarıyla sarsılan MHP, baraj problemi olmadığını ortaya koydu ancak daha fazla seçmenden oy almasına rağmen 2007’de aldığı oranın bile altında kaldı. 2007’de 4 milyon 966 bin seçmenin oyunu alarak yüzde 14,6 oranına ulaşan MHP, 2009’da 6 milyon 403 bin kişinin oyunu alarak oranını yüzde 16,1’e yükseltmişti. MHP, 2007’ye oranla daha fazla kişiden, 5 milyon 500 bin seçmenden oy almasına rağmen yüzde 13,1 oranına geriledi. Kesin olmayan sonuçlara göre, 2007’de 71 milletvekili çıkaran MHP, bu kez 53 milletvekili çıkarabildi.
En mutlusu BDP ve blok
Seçimden, net biçimde istediği sonucu çıkartan tek parti ise seçime sol blok destekli bağımsız adaylarla giren BDP oldu. 2007’de 22 vekil çıkarabilen BDP, Türkiye genelinde, 36 milletvekili çıkartmayı başardı.
Sağ yine Ak Parti’ye aktı
2002’de, ANAP ve DYP’nin oylarını blok olarak alarak iktidara gelen ve merkez sağ partileri oyundışı bırakan Ak Parti, oy oranını yüzde 50’ye yükseltirken sağ partilere son darbeyi de vurdu. 2007’de 2,3 oy alan Saadet Partisi yüzde 1,22’ye gerilerken, yüzde 3 oy alan Genç Parti seçime bile giremedi. Yüzde 5,4 oy alabilen Demokrat Parti’nin oyları ise yüzde 0,6’ya düştü. 2009 yerel seçiminde oylarını yüzde 5,2’ye yükselten Saadet Partisi, DP, ANAP ve BBP’nin oy oranı yüzde 12’yi buluyordu. Ancak bu seçime bu partilerden sadece SP ile DP girdi ve oyları yüzde 2’ye bile ulaşmadı. Sağ seçmenin oyları, Ak Parti’ye aktı.
CHP’ye de yaradı
2007’de baraj altında kalan partilerin aldığı toplam oy oranı yüzde 13’tü. Bu seçimde ise bu partiler sadece yüzde 4,4 oranında oy alabildi. TBMM’de bulunan partiler arasından eriyen tek parti olan MHP ise yüzde 1 geriledi. Böylece ortaya çıkan yaklaşık yüzde 9,5’lik pastayı, Ak Parti ile birlikte CHP de paylaştı.
Meclis’in gündemi
Seçimin ardından dikkatler, yeni Meclis ve yapılması vaat edilen yeni anayasaya çevrildi. Ortaya çıkan aritmetiğe göre, 326 vekil çıkartan Ak Parti, dışarıdan 4 milletvekilinin desteğini sağlaması durumunda diğer partilerin desteği olmadan da anayasa değişikliklerini referanduma taşıyabilecek. Ancak kritik eşikte bulunması Ak Parti’yi diğer partilerin desteğini almaya itecek. Erdoğan’ın “367 vekil çıkarsak da uzlaşma arayacağız” söylemi de düşünüldüğünde, 330’un altında kalan Ak Parti’nin anayasa değişikliği için uzlaşma araması bekleniyor.
Başkanlık sistemi
Meclis aritmetiği Erdoğan’ın gündemindeki bir diğer proje olan başkanlık sistemi açısından da önem taşıyordu. 2011 genel seçimine son kez milletvekili adayı olarak gireceğini açıklayan Erdoğan’ın, başkanlık sistemi konusunda muhalefeti ikna etmesi zor gözüküyor. Bu nedenle, Erdoğan’ın bu sistemi getirmek için dışarıdan destek alıp, 330 vekilin imzasıyla, konuyu referanduma götürmesi gerekiyor. Ancak oluşan son aritmetiğin, bunu da güç hale getirdiği belirtiliyor. Seçimden hemen önce yaptığı değişiklikte ABD sistemindeki gibi bakan yardımcılığı müessesini kurarak mesaj veren Erdoğan’ın, seçimden sonra bu konuda net bir karar vermesi bekleniyor.
Ak Parti’nin içinden başkanlık sistemi konusunda direncin olması ya da dışarıdan destek alınamaması durumunda Erdoğan’ın bu kez cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olması gündeme gelebilecek.
BOĞAÇ YÜZGÜL/ÇİĞDEM KILIÇ/AJANS TÜRK HABERLER
