Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Yavuz: Ýstanbul'da üçüncü dalgaya girdik

  Bu haber 19 Mart 2021, Cuma 12:07:12 eklenmitir.
Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serap Þimþek Yavuz Ýstanbul'da, salgýnda üçüncü dalgaya girildiðini belirterek, "Türkiye genelinde aþý olmayan çok kiþi var. Üçüncü piki de yaþayacaðýz gibi görünüyor" dedi. Göðüs Hastalýklarý Uzmaný Prof. Dr. Bülent Tutluoðlu da, "Kabus geri döndü. Elimizde telefon yatmasý gereken hastalara yatak arýyoruz." ifadelerini kullandý.

Ýllere göre haftalýk yayýnlanan haritaya göre, Ýstanbul'da 100 bin nüfusa düþen vaka sayýsýnýn 178'lere ulaþtýðýna iþaret eden Ýstanbul Üniversitesi Ýstanbul Týp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalýklarý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi ve Saðlýk Bakanlýðý Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serap Þimþek Yavuz, önemli açýklamalarda bulundu.

Ýstanbul'da vaka sayýlarýnda günlerdir yukarý doðru bir çýkýþ söz konusu olduðuna deðinen Prof. Dr. Yavuz, "Test pozitiflik oranlarý yüzde 10'u geçti. Zaten 7 günde görülen 100 bin kiþideki enfeksiyon oraný da 178 gibi oldukça yüksek bir rakam. Durum, üçüncü dalganýn Ýstanbul'da etkisini gösterdiðini, henüz pik noktasýna da ulaþmadýðýmýzý gösteriyor. Açýlmanýn etkisini bu hafta baþýndan itibaren görüyoruz. Kendi kurumumuz açýsýndan söyleyecek olursam, geçen haftaya göre belirgin bir fark var, Pazartesiden beri çok yüksek sayýda hasta geliyor. Test pozitiflik oraný da bizde de yüzde 12 civarýnda. Önümüzdeki haftalarda da sýkýntýlý günler yaþayabileceðimizi düþünüyorum" dedi.

"ÜÇÜNCÜ PÝKÝ DE YAÞAYACAÐIZ GÝBÝ GÖRÜNÜYOR"

Aþýlanan kesimde elde edilen ilk verilere göre ölüm oralarýnda büyük bir azalma görüldüðüne dikkat çeken Prof. Dr. Yavuz, "Bu çok sevindirici bir þey. Ama Ýstanbul'da aþýsýz olan çok fazla nüfus var. Onlarýn da hastalanma riski çok yüksek seviyede. Türkiye genelinde de böyle. Bu nedenle insanlarla yakýn temasa girmemek, kapalý ortamlarda bulunmamak, mecbursanýz da maskesiz asla durmamak, kalabalýk ortamlara da maskesiz girmemek, çok sýk bir þekilde ortamý havalandýrmak, tercihan camlarý sýk sýk açmak gerekiyor. Üçüncü piki de yaþayacaðýz gibi görünüyor" þeklinde konuþtu.

"BIONTECH AÞISI GELDÝÐÝNDE SIRA HANGÝ GRUPTAYSA ONA YAPILACAK"

Saðlýk Bakaný Dr. Fahrettin Koca'nýn geçtiðimiz günlerde açýkladýðý Pfizer-BioNTech aþýsýnýn kimlere yapýlacaðý konusundaki planlamaya da deðinen Yavuz, "Kimin sýrasý geldiyse aþý onlara uygulanacak. Bakanlýðýn planý da bu þekilde. Önümüzdeki haftalarda 4,5 milyon doz aþý gelecek. Aþýlamada da 60 yaþ üstüne geçilmiþ olacak. Dolayýsýyla bu aþýyý bunlar olacak. Sýrasý gelmiþ ama þimdiye kadar aþýlanmamýþ daha ileri yaþtaki kiþiler de buna dahil edilebilir. BioNTech aþýsý da o þekilde uygulanacak" diye konuþtu.

"CORONAVAC ÝNGÝLÝZ VARNAYTINDA DA ETKÝLÝ"

Türkiye'de 10 milyondan fazla kiþiye uygulanan inaktif virüs aþýsý CoronaVac'ýn yeni varyantlara etkisi hakkýnda Saðlýk Bakanlýðý'nýn bir çalýþmasý olduðuna da dikkat çeken Prof. Dr. Yavuz, "Sonuçlarý bilimsel makale olarak henüz yayýnlanmadý ama Ýngiltere varyantý yani V1'de aþý etkinliðinde çok bir fark olmadýðý gösterildi. Kullandýðýmýz aþýnýn, Türkiye'de de en fazla yayýlan ve önümüzdeki haftalarda da en baskýn suþ haline geleceðini tahmin ettiðimiz Ýngiliz varyantý ile D614, yani orijinal formdaki Wuhan suþuna etkinliðinin benzer çýktýðýný ifade etti Halk Saðlýðý Kurumu'nda çalýþan arkadaþlarýmýz" dedi.

"AÞILARIN ÝÇERÝÐÝ GÜNEY AFRÝKA VARYANTINA GÖRE DEÐÝÞECEK"

Türkiye'de V1 kadar yaygýn olmasa da V2 olarak adlandýrýlan Güney Afrika varyantýnýn da görüldüðüne iþaret eden Prof. Dr. Yavuz, "V2, aþýlar açýsýndan en tehlikeli olaný. Zaten önümüzdeki dönem aþýlarýn içeriðini de V2'ye göre deðiþtirecekler. Çünkü aþýdan en çok kaçan bu suþ. V2'nin yayýlmamasý için zaten daha fazla önlem alýnýyor. Örneðin V2 vakasý ile temasý olanlar daha fazla izole ediliyor. Yani Güney Afrika varyantý biraz daha tehlikeli þu anda, bizim de çok yakýndan takip ettiðimiz bir tür. Diðer aþýlarda olduðu gibi CoronaVac'ta da böyle bir beklenti var aþýdan kaçabileceði yönünde" diye konuþtu.

"AÞILILAR TEMASLI OLSA DA KARANTÝNAYA GÝRMEYECEK"

Yaygýn aþýlamayla birlikte filyasyonda temaslý takibinde de deðiþimler olduðuna deðinen Prof. Dr. Yavuz, artýk ilk virüs ya da Ýngiltere varyantý ile temaslý olan "aþýlý" kiþilerin, karantinaya girmesine gerek kalmayacaðýný açýkladý. 

Yavuz, "Eðer iki doz aþýsýný olmuþ bir kiþi vaka temaslýsý olursa, V1 (Ýngiltere varyantý) dahil, izolasyonda tutulmayacak. Çünkü aþýnýn koruyuculuðunun olduðunu biliyoruz. Ama V2 (Güney Afrika) ya da V3 (Brezilya) varyantlarýnda aþýnýn yeterince koruma saðlamayabileceði yönünde kaygýlarýmýz olduðu için, temaslýlarýn izolasyona girmesi gerekecek. Türkiye'de çok yaygýn deðil bunlar þu anda ama çok yakýndan izlememiz gerekiyor" dedi.

"GERÇEK YAÞAM VERÝLERÝ GELÝNCE AÞILANANLAR MASKESÝZ GÖRÜÞEBÝLECEK"

Ülkemizde uygulanan CoronaVac aþýsýnýn etkinliðine dair "gerçek yaþam verileri" geldikçe, daha da rahat günlere kavuþabileceðimizi söyleyen Prof. Dr. Yavuz, "Þu an bayaðý bir insan iki doz aþýsýný oldu ve üzerinden 14 gün geçti. Ýlk deðerlendirmeler olumlu görünüyor, yani aðýr hastalýktan ve ölümden koruma açýsýndan gayet güzel etkinliði var gibi görünüyor. Bunlarýn daha da detaylý analizleri yapýldýktan ve bu veriler toplumla da paylaþýldýktan sonra, mesela Amerika'nýn yaptýðý gibi maskesiz olarak görüþebileceðimiz duruma gelebileceðiz. Aþýlý insanlar en azýndan birbirleriyle daha rahat görüþebilecek. Türkiye'nin gerçek yaþam verilerini de elde edebilmek için çalýþmalar yapýlýyor. Bu analizler ve tüm verilerin birlikte deðerlendirilip paylaþýlmasý gerekiyor daha rahat edebilmemiz için" þeklinde konuþtu.

"OXFORD AÞISI ÝNCELENÝYOR YENÝDEN AÞILAMAYA DÖNÜLEBÝLÝR"

Oxford Üniversitesi'nin geliþtirdiði Astra Zeneca aþýsýnýn pýhtýlaþmaya neden olduðu gerekçesiyle Avrupa'da bazý ülkelerde aþýlamalarýn durdurulmasýna da deðinen Prof. Dr. Yavuz, güvenli incelemeler için bu tip duraklamalarýn olabileceðini söyledi.

Yavuz, "Milyonlarca insana aþý yapýlýyor. Bu insanlarýn baþýna ne gelirse, acaba aþý ile mi iliþkili diye takip edilmesi gerekiyor. Oxford aþýsýnda da görülen bu bir takým istenmeyen yan etkiler acaba normal popülasyonda görüldüðü sýklýkta mý yoksa daha mý yüksek oranda, bunun araþtýrýlmasý yapýlýyor þu anda. Firmanýn açýkladýðý, normal sýklýktan fazla olmadýðý yönünde. Ama yakýndan izliyoruz dediler. Almanya kendi vakalarýný inceliyor þu anda o nedenle Astra Zeneca ile aþýlamalar durdu. Böyle inceleme aþamalarý olabilir. Her inceleme aþamasýnda aþý problemli, sorun var, demek yanlýþ. Bütün aþýlar için de geçerli deðil bu. Her aþý ayrý bir preparat. Örneðin bizim aþýmýz zaten Oxford aþýsý gibi deðil, adenovirüs deðil inaktif virüs aþýsý. Diðer gelecek olan da mRNA aþýsý. Henüz bizde viral vektör (adenovirüs) aþýsý gelmedi. Bu açýdan endiþe edecek bir durum yok. Ancak EMA da yani Avrupa Ýlaç Ajansý ve Dünya Saðlýk Örgütü de hastalýðý daha tehlikeli bulduðu için bu aþýnýn yapýlmasýný öneriyor. Risk grubundakilerde aþý yapýlmaya devam edilsin ama risk grubunda olmayanlar için sonuç beklensin deniyor. Çünkü riskli gruptakilerde, aþýnýn yan etkisinden deðil, hastalýktan ölme ihtimali çok daha fazla" ifadelerini kullandý.

"HASTALIÐI GEÇÝREN HERKES AÞILANMALI DEMEK ÝÇÝN HENÜZ ERKEN"

Daha önce hastalýðý geçiren kiþilerin aþýlandýðý taktirde uzamýþ Kovid (long term Covid) semptomlarýnýn da iyileþtiði yönünde ABD'de yapýlan çalýþmaya da deðinen Prof. Dr. Serap Þimþek Yavuz, "Daha önce hastalýðý geçirmiþ kiþileri aþýladýðýmýzda ne elde ediyoruz? Bu sorunun cevabý henüz hala net deðil. Bahsedilen çalýþma, daha önce hastalanmýþ kiþiler aþýlandýðýna mesela mRNA aþýsý ile aþýlandýðý zaman, bunlarda uzun dönem Kovid semptomlarýnýn da ilerleyen dönemlerde azaldýðý gözlenmiþ. Ama bu bir preliminary (erken) veridir. Rutin olarak hastalýðý geçiren herkesi aþýlamak gerekiyor demek için henüz erken. Bizde zaten hastalýðý geçirenleri ilk 6 ayda aþýlamýyoruz. Ýmmün sistemle uðraþýyorsunuz, farklý mekanizmalar tetiklenebilir. Onun için biraz daha zamana ihtiyacý var bu yaklaþýmýn" dedi.

"FRANSA MUTASYONU BAÞKA ÜLKELERDE DE GÖRÜLÜRSE TEHLÝKELÝ DÝYEBÝLÝRÝZ"

Fransa'da görülen ve testlerde belirlenemeyen yeni mutasyona da deðinen Prof. Dr. Yavuz, bu mutasyonun tehlike olarak deðerlendirilebilmesi için lokalize kalmamasý ve birkaç ülkede daha görülmesi gerektiðini söyleyerek, "Çok sayýda varyant olabiliyor. Fakat bunlarýn önem arz eden varyantlar haline gelebilmesi için fenotipik görünümünde bir deðiþiklik olmasý lazým. Mesela bulaþýcýlýðýný çok artýrmasý, ölüm ya da hastalýk þiddetini artýrmasý, testlerden kaçmasý lazým. Gerçekten böyle bir þey olursa o zaman daha yakýndan izlenmeye baþlanýyor. Sadece bir yerde sýnýrlý kaldýysa, onun bir anlamý olmuyor. O nedenle þu anda Fransa'da tespit edilen varyant, önem arz eden ve yakýndan takip edilmesi gereken bir varyant olarak deðerlendirilmiyor. Ama eðer baþka ülkelerde de görülmeye baþlanýrsa, özellikle taný testlerinden kaçmasý nedeniyle önemli olabilir. Taný testlerini deðiþtirmek de çok zor bir þey. Deðil zaten tek gen bölgesi bakýlmýyor taný testlerinde. Birkaç bölgeye bakýlýyor. Mesela spike bölgesine, nükleokapsid gen bölgesine bakýlýyor. Ýngiliz varyantýnda da böyle oldu. Spike bölgesinde negatif çýkýyordu, öyle tanýdýlar. O nedenle þu anda bunlara (Fransa'daki varyanta) inceleme aþamasýndaki varyant deniyor. Türkiye'de de var böyle varyantlar. Ama bunun önem arz etmesi durumunda rutin olarak izlemeniz gerekiyor. Þu an öyle bir þey yok" dedi.

"KABUS GERÝ DÖNDÜ"

Kendisi de koronavirüsü antlatan Göðüs Hastalýklarý Uzmaný Prof. Dr. Bülent Tutluoðlu ise salgýndaki korkunç boyutu ifþa etti.

Tutluoðlu Twitter hesabýndan yaptýðý açýklamada, "Kabus geri döndü. Elimizde telefon yatmasý gereken hastalara yatak arýyoruz. Hastalarýn çoðunun mutant virüsle enfekte olmasý muhtemel. Hastalýk daha uzun süre devam ediyor ve ciddi seyrediyor" uyarýsýnda bulundu.